Inleiding
Captain James Cook (1728-1779) was een Britse zeiler, ontdekkingsreiziger en cartograaf die tijdens zijn carrière meer dan veertig jaar lang onderzoek deed naar de oceanen rondom Groot-Brittannië. Hij is vooral bekend geworden door zijn drie reizen naar de zeeën van het oosten, waarmee hij nieuwe gebieden Captain Cooks casino ontdekte en de cartografie van die tijd flink verbeterde.
Levensloop
James Cook werd op 7 november 1728 in Marton-in-Cleveland (North Yorkshire) geboren als tweede zoon van James en Grace Cook. Hij groeide op in een boerderij met zijn ouders en vijf broertjes en -zussen. In 1746 begon hij aan de Royal Navy, waar hij aanbood om dienst te doen tegen een bonificatie van £29 per jaar. Zijn opleiding tot matroos werd hem gegeven op HMS Pembroke in Plymouth.
In die tijd was Cook vooral interessant voor zijn werkzaamheden als cartograaf en navigator, waaronder de onderzoeken naar zeeën die men nog niet kende. Hij diende onder andere aan boord van de HMS Endeavour (1786-1771) waar hij zijn eerste grote opdracht kreeg om te onderzoeken wat er tussen Australië en Amerika lag.
Eerste reis (1768-1771)
Op 26 augustus 1768 vertrok Cook met de HMS Endeavour richting Tahiti. Hij had als opdracht om een sterrenwachter, Charles Green, naar de plek te brengen waar hij verwachtte dat de planeten Uranus en Venus in hetzelfde vlak zouden staan (het fenomeen van de astronomische transitie). Met 98 man aan boord voer Cook over een onbekende route. Hij kwam eerst bij Tahiti, vervolgens op Tonga, en tenslotte bij New Zealand waar hij zijn beroemdste ontdekking maakte: het binnenland van Australië.
In oktober 1770 bereikte de HMS Endeavour met Cook aan board een baai die nu bekend staat als Botany Bay. Dit is de plek waar vandaag Sydney zou komen te liggen en waar Nieuw-Zuid-Wales werd gesticht. Omdat dit gebied niet op de kaarten stond, noemde Cook het land New South Wales.
Na zijn bezoek aan Australië voer hij naar Tahiti om Green terug te brengen en met hem verder de wereld rond te reizen tot in China waar ze onder meer een belangrijk handelsverdrag sloten. In 1771 keerde Cook terug naar Engeland, maar na slechts één jaar van rust aan wal ging hij opnieuw uit op zee om het noordwestelijke kanaal te vinden dat door de Russische ontdekkingsreiziger Vitus Bering al eerder werd waargenomen.
Tweede reis (1772-1775)
Op 13 juli 1771 vertrok Cook met de HMS Resolution uit Engeland op zoek naar de Zuidelijke IJsland. Eerst voerde hij nog een aantal expedities die leidden tot enkele ontdekkingen, waaronder het geheel onbekende eiland van Kerguelen (een Franse eilanden in zee), maar toen kwam zijn opdracht erin te stellen om de Zuidpool over te steken.
Op 22 januari 1774 bereikte Cook met een schip dat hij eerder had ontdekt, de HMS Adventure, de Sont van Kerguelen naar Antarctica en bereikte daarmee het punt waarvan men dacht dat er niets meer aanwezig was dan ijs. Men had al veel tevoren gemerkt dat dit gebied erg rijk was in voedsel zoals seal. Op 22 januari werd Cooks naam op de wereldkaart geplaatst toen hij tijdens zijn reis naar het Zuiden met behulp van een kompas probeerde om over Antarctica heen te zeilen maar hierbij werd zijn schip door ijs vernietigd.
Na zes weken wachten ging er plotseling weer iets los en Cook kreeg de opdracht om nog verder langs het westelijke IJsberg naar een van de andere landstroomversnellingen in China. Maar eerst had hij even nodig om vooruit te schrijven aan zijn vriend die hij tijdens deze tweede reis zond. Dit was echter niet mogelijk en toen Cook eindelijk weer thuis kwam, bleek dat dit een periode van onrust geweest was in Engeland omdat er op het gebied van de wetgeving nieuwe maatregelen waren ingesteld om ervoor te zorgen dat men geen handel ging drijven met China.
Dit betrof een manier waarop ze zich konden voortplanten zonder kinderen en wist hij zelfs niet of hij zijn kinderen nog wel wilde hebben als ze groter werden, zoals de andere Engelsen in die tijd.
Tijdens deze tweede reis was Cook dus opnieuw in Azië geweest waar hij het noordwestelijke kanaal ontdekten. Teruggekomen in Londen mocht men hem niet naar voren brengen maar de koning wilde juist een nieuw project op touw gezet en hiervoor zocht hij iemand die de taak van Cartographer (cartograaf) zou krijgen om kaarten van het land te trekken.
Hier kwam Cook in aanmerking. Hij kreeg toen nog eens een baan als kapitein bij de Marine in Londen waarvan hij later ontslag nam omdat men hem niet wilde laten gaan voor zijn vroegere werkzaamheden ten behoeve van het geheel onbekende IJslandschap.
Na zes weken ging er plotseling weer iets los en Cook kreeg de opdracht om nog verder langs het westelijke IJsberg naar een andere landstroomversnelling in China. Maar eerst had hij even nodig om vooruit te schrijven aan zijn vriend die hij tijdens deze tweede reis zond. Dit was echter niet mogelijk en toen Cook eindelijk weer thuis kwam, bleek dat dit een periode van onrust geweest was in Engeland omdat er op het gebied van de wetgeving nieuwe maatregelen waren ingesteld om ervoor te zorgen dat men geen handel ging drijven met China.
Dit betrof een manier waarop ze zich konden voortplanten zonder kinderen en wist hij zelfs niet of hij zijn kinderen nog wel wilde hebben als ze groter werden, zoals de andere Engelsen in die tijd.
Tijdens deze tweede reis was Cook dus opnieuw in Azië geweest waar hij het noordwestelijke kanaal ontdekten. Teruggekomen in Londen mocht men hem niet naar voren brengen maar de koning wilde juist een nieuw project op touw gezet en hiervoor zocht hij iemand die de taak van Cartographer (cartograaf) zou krijgen om kaarten van het land te trekken.
Hier kwam Cook in aanmerking. Hij kreeg toen nog eens een baan als kapitein bij de Marine in Londen waarvan hij later ontslag nam omdat men hem niet wilde laten gaan voor zijn vroegere werkzaamheden ten behoeve van het geheel onbekende IJslandschap.
Derde reis (1776-1780)
Op 18 juli 1772 vertrok Cook met de HMS Resolution uit Londen, opnieuw richting Antarctica en later naar Polynesië. Hij had als doel om de overwintering van een expeditie van de Russische zeeman Vitus Bering in Oekraïne te gaan observeren, maar hij vond bij zijn terugtocht een andere route door de Zuidpool op zijn bestaande kaarten en werd daarom aangesteld als commandant van een schip om zo een nieuw kanaal door het IJsberg heen uit te zetten. Maar dit was geen succes, want al snel verdween Cook in het ijs.
Op 21 februari 1776 verliet hij met zijn bemanning de HMS Resolution waarop ze twee maanden eerder nog vooruit waren gegaan en voer een kleine scheepslading van opgeslagen provisionen naar een ander schip. Van dit moment tot aan het einde van zijn reis waren er altijd minstens vier man in gevaarlijk water.
Tijdens de laatste maanden van zijn leven ontving Cook ongeveer 2000 briefjes waarin hij werd verzekerd dat men hem niet zou beschuldigen als hij met zijn schip nog ergens anders heen ging dan naar Engeland. Op 22 januari voerde Cook een voorstel uit aan de Russische gouverneur van Leningrad om meer mensen mee te nemen naar Oekraïne, maar deze hield het er bij en liet hem niets toe.
Na veertig jaar ononderbroken dienst in de Marine ging James Cook op 21 februari met zijn bemanning aan boord van twee schepen de HMS Resolution. Hij was toen zeventien jaren eerder beginnen als kapitein, maar nu wilde hij met zijn befaamde kano (waarvan hij een paar honderd maanden had gestuurd) teruggaan naar Engeland en dat wilde niemand hem verbieden.
Na 15 dagen lang de hele wereld te hebben gereisd keerde Cook op 11 januari weer terug in Londen, maar vóórdat men zijn naam bekend liet maken door iedereen die hij ontmoette stak iemand van zijn bemanning het zeil om hem niet naar de haven van Engeland te laten gaan.
Deze laatste maand kwam voor Cook uit erg onrustig in Engeland want nu waren er namelijk twee schepen en dus twee kapiteins, terwijl men al had besloten dat hij moest blijven. Eén week later zou de koning hem eindelijk toelaten.
In een brief van 24 januari aan zijn vrouw bevestigde James Cook dat hij in februari terug ging naar Engeland en schreef hierin ook: “Het spijt me erg dat ik jou niet kan komen halen.”
Na dit bericht moest de koning toezeggen om hem een andere taak te geven voor het IJslandschap van zijn land, maar in plaats daarvan stuurde hij James Cook met een kano terug naar Engeland waarop hij werd onderscheiden.







